مدیرعامل فولاد هرمزگان: خودکفایی مطلق ممکن نیست، باید مسیرهای تأمین متنوع شود | توسعه فولاد بدون تأمین پایدار ریسک دارد

بورس24 : مدیرعامل فولاد هرمزگان با اشاره به احتمال کسری سنگ‌آهن در سال‌های آینده، تاب‌آوری زنجیره تأمین را شرط تداوم تولید فولاد دانست و تأکید کرد توسعه ظرفیت‌های جدید باید همزمان با تأمین پایدار مواد اولیه، زیرساخت حمل‌ونقل و بازارهای فروش دنبال شود.

هشدار درباره کسری سنگ‌آهن در مسیر توسعه فولاد

علیرضا رحیم، مدیرعامل شرکت فولاد هرمزگان، در پنل «بازار فولاد؛ تعادل عرضه و تقاضا و چالش‌های تولید، مصرف و صادرات» در همایش «صنعت فولاد و سنگ‌آهن در دوران تحول» با اشاره به چالش‌های زنجیره فولاد اظهار کرد: پایداری تولید در سال‌های آینده بیش از گذشته به نحوه مدیریت زنجیره تأمین وابسته خواهد بود و توسعه ظرفیت‌های فولادی باید متناسب با واقعیت‌های تأمین مواد اولیه، زیرساخت و بازار انجام شود.

وی افزود: برای سال ۱۴۰۷ حدود ۶۳ میلیون تن ظرفیت تولید فولاد اعلام شده و احتمال دارد سه تا هفت میلیون تن دیگر نیز از محل مجوزهای جدید به ظرفیت نصب‌شده کشور اضافه شود. حتی اگر حدود ۶۵ درصد این ظرفیت‌ها وارد مدار تولید شود، صنعت فولاد همچنان با کسری سنگ‌آهن مواجه خواهد بود.

کسری مواد اولیه؛ ریسک جدی صنعت فولاد

مدیرعامل فولاد هرمزگان با تأکید بر اهمیت سرمایه‌گذاری در اکتشافات معدنی گفت: طی سال‌های گذشته به اندازه نیاز آینده صنعت در حوزه اکتشاف سرمایه‌گذاری نشده است.

رحیم ادامه داد: حتی با آغاز سرمایه‌گذاری گسترده از امروز، در بهترین شرایط حدود هفت تا هشت سال زمان نیاز است تا یک ذخیره مناسب شناسایی و به مرحله بهره‌برداری برسد. بنابراین باید از هم‌اکنون برای مدیریت کسری احتمالی سال‌های آینده برنامه مشخصی تدوین شود.

وی با اشاره به ضرورت نگاه واقع‌بینانه به موضوع خودکفایی اظهار کرد: نمی‌توان سیاست صنعتی را بر این مبنا قرار داد که تمام مواد، نهاده‌ها و تجهیزات مورد نیاز صنعت حتماً در داخل تولید شود، بدون توجه به ظرفیت، زمان، منابع و مزیت اقتصادی.

ترکیب تولید داخلی و تأمین خارجی ضروری است

رحیم تاب‌آوری را به معنای تولید همه نیازها در داخل کشور ندانست و گفت: باید ظرفیت تولید داخلی را در حوزه‌هایی که دارای مزیت و اهمیت راهبردی هستند تقویت کنیم و در کنار آن، مسیرهای مطمئن و متنوع خارجی برای سایر نیازها داشته باشیم.

وی با اشاره به الکترود گرافیتی به‌عنوان نمونه‌ای از این موضوع افزود: برای تولید داخلی این محصول سرمایه‌گذاری شده و کارخانه‌ای با ظرفیت حدود ۴۵ هزار تن ایجاد شده است که توسعه آن تا سال ۱۴۱۰ پیش‌بینی شده؛ با این حال حتی پس از اجرای این توسعه، کشور همچنان با حدود ۵۰ هزار تن کسری الکترود مواجه خواهد بود.

مدیرعامل فولاد هرمزگان همچنین به کک سوزنی و منگنز اشاره کرد و گفت بخش عمده نیاز کشور در برخی از این مواد همچنان از خارج تأمین می‌شود و برای استمرار تولید باید ترکیبی از تولید داخلی و تأمین خارجی مطمئن مورد توجه قرار گیرد.

تنوع مسیرهای تأمین، شرط کاهش ریسک

رحیم با اشاره به تمرکز بالای مبادی وارداتی کشور اظهار کرد: در سال ۲۰۲۴ بخش عمده واردات ایران از مسیر دریا انجام شده و سه مبدأ امارات، چین و ترکیه در مجموع بیش از ۷۵ درصد واردات را به خود اختصاص داده‌اند.

وی افزود: تمرکز تأمین بر تعداد محدودی مبدأ در شرایط بروز اختلالات بیرونی می‌تواند زنجیره تولید را آسیب‌پذیر کند. تجربه شرایط اخیر نشان داد صنعت باید پیش از وقوع بحران، مسیرهای جایگزین تأمین را طراحی کرده باشد.

لجستیک بخشی از امنیت تولید است

مدیرعامل فولاد هرمزگان حمل‌ونقل را یکی از مؤلفه‌های راهبردی زنجیره فولاد دانست و گفت: لجستیک دیگر صرفاً یک هزینه جانبی تولید نیست، بلکه بخشی از امنیت تأمین و مزیت رقابتی بنگاه‌های فولادی محسوب می‌شود.

وی با اشاره به پراکندگی ذخایر معدنی کشور افزود: بخشی از منابع در شمال‌شرق، بخشی در ایران مرکزی و بخشی در غرب کشور قرار دارند و واحدهای فولادی جنوب کشور برای تأمین بخشی از نیاز خود ناچار به انتقال مواد اولیه در مسافت‌های طولانی هستند.

رحیم تأکید کرد: هزینه حمل داخلی و کشتیرانی بین‌المللی می‌تواند اقتصاد تولید فولاد را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین محل توسعه ظرفیت‌های جدید، دسترسی به مواد اولیه، زیرساخت حمل‌ونقل و بازارهای هدف باید به‌صورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.

تنوع بازار فروش برای پایداری تولید

مدیرعامل فولاد هرمزگان در پایان گفت: تاب‌آوری فقط به بخش تأمین محدود نمی‌شود و همان‌طور که یک بنگاه نباید به یک یا دو منبع برای مواد اولیه وابسته باشد، در فروش نیز نباید به تعداد محدودی مشتری یا بازار متکی بماند.

وی تأکید کرد: اگر هدف، تولید پایدار است، باید زنجیره فولاد به‌صورت یکپارچه دیده شود. مواد اولیه، مسیرهای تأمین، حمل‌ونقل، تولید و بازار فروش حلقه‌های یک زنجیره واحد هستند و صنعتی تاب‌آور خواهد بود که برای هر یک از این بخش‌ها گزینه‌های جایگزین داشته باشد.